Uzm. Dr. Mustafa Kemal Özcan 
Genellikle yetişkinlere özgü bir rahatsızlık gibi bilinen depresyon günümüzde çocukların %5’ini, gençlerin ise %5-10’unu etkileyen, şiddetli bir mutsuzlukla kendini belli eden bir duygudurum bozukluğudur.
Çocuklarında depresyondan etkilenebileceğini gösteren çalışmalar, 1970’lerden itibaren başlamıştır. Çocukluk çağı depresyonunun, yetişkinlerde olan depresyonla ortak özellikleri bulunduğu gibi; farklılaştığı yönler de vardır. Çocuklarda maskelenmiş belirtiler de görülebilir. Bu nedenle endişe, korku, dikkat sorunları, isteksizlik, zevk alamama, cansızlaşma, ketlenme gibi içe dönük belirtilerle birlikte; saldırganlık, aşırı hareketlilik, dürtüsellik, ajitasyon gibi dışa dönük veya uyku, yeme, sosyal uyum sorunları gibi davranışsal belirtiler depresyonla ilişkili olarak ele alınabilmektedir.
Amerikan Psikiyatri Birliği’nin çocukluk çağı depresyon tanımı da, benzer olarak depresif ruh hali veya ilgi/istek kaybı, uykusuzluk veya aşırı uyuma, çocuklarda beklenen kilo alımının olmaması, psikomotor yavaşlama veya ajitasyon, çocuğun kendini sakinleştirememesi, konsantrasyon problemleri ve değersizlik düşünceleri şeklindedir.
Çocukluk çağı depresyon belirtileri gelişim özellikleri ve yaş grupları dikkate alınarak 4 grupta incelenebilir:
- 13-18 yaş grubu: Belirtiler yetişkinlerle benzerdir. Fakat dürtüsel davranışlar, irritabilite ve davranış değişiklikleri yetişkinlere kıyasla daha fazladır. Uyku alışkanlıkları ve iştahta değişmeler görülebilir. Okul başarısında düşüş yaşanabilir. Bu yaş grubunda intihar riski, diğer yaş grubundaki çocuklara göre daha fazladır.
- 9-12 yaş grubu: Belirtiler yetişkin yaş grubuna benzer; fakat sıkıntı, düşük özgüven, suçluluk, ümitsizlik, evden kaçma isteği ile ölüm korkusu yakınmalarına daha sık rastlanır.
- 6-8 yaş grubu: Bu yaş grubu, daha büyük yaş gruplarından farklı olarak hissettiklerini sözel olarak ifade etmekte zorluk yaşar. Depresyon bu grupta daha çok bedensel belirtilerle kendini gösterebilir: karın ağrısı, baş ağrısı vb. Bununla birlikte nedensiz bağırmalar, açıklanamayan irritabilite, başkalarınca gözlemlenen yoğun bir keyifisizlik temel yakınmalar arasnda olabilir.
- 3-5 yaş grubu: Belirtiler 6-8 yaş grubuna benzer. Ancak yakınmaların DSM- IV tanı ölçütlerinde belirtilen 2 hafta boyunca sürekli var olması bu yaş grubunda olmayabilir. Ayrıca bu yaş grubunda oyuna ilgide belirgin azalma, özellikle oyunda kendini belli eden yıkıcılık çocukluk çağı depresyonuna işaret edebilir.
Depresif bozuklukların tanısı tam bir tıbbi ve psikiyatrik değerlendirmeyi gerektirir. Psiyatrik değerlendirme sırasında duruma gelişimsel açıdan bakmak önemlidir. Çocukluk çağı depresyon tanısı birçok kaynaktan (anne-baba, doğrudan çocuk, çocuğun öğretmeni ve diğer aile bireyleri) bilgi alınarak konulmalıdır.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Kişiye özel değerlendirme için bir uzmana başvurunuz. İçerik Uzm. Dr. Mustafa Kemal Özcan tarafından hazırlanmış/gözden geçirilmiştir · Son güncelleme: .
Merak edilenler
Sıkça Sorulan Sorular
Çocukluk Çağı Depresyonu hakkında en çok sorulan sorular ve kısa yanıtları
Makaleye göre depresyon, çocukların %5’ini, gençlerin ise %5-10’unu etkileyen ve şiddetli bir mutsuzlukla kendini belli eden bir duygudurum bozukluğudur. Yani depresyon yalnızca yetişkinlere özgü bir rahatsızlık değildir.
Depresif ruh hali veya ilgi kaybı, uykusuzluk ya da aşırı uyuma, beklenen kilo alımının olmaması, kendini sakinleştirememe, konsantrasyon sorunları ve değersizlik düşünceleri başlıca belirtilerdir. Çocuklarda saldırganlık ve aşırı hareketlilik gibi maskelenmiş belirtiler de görülebilir.
6-8 yaş grubundaki çocuklar duygularını sözel olarak ifade etmekte zorlandığından depresyon daha çok karın ağrısı, baş ağrısı gibi bedensel belirtilerle, nedensiz bağırmalar ve açıklanamayan sinirlilikle görülebilir. 3-5 yaşta oyuna ilginin belirgin azalması ve oyunda yıkıcılık da işaret olabilir.
9-12 yaş grubunda belirtiler yetişkinlerdekine benzer; ancak sıkıntı, düşük özgüven, suçluluk, ümitsizlik, evden kaçma isteği ve ölüm korkusu yakınmalarına daha sık rastlanır.
13-18 yaş grubunda belirtiler yetişkinlere benzer, ancak dürtüsel davranışlar, irritabilite ve davranış değişiklikleri daha sık görülür. Uyku ve iştah değişiklikleri ile okul başarısında düşüş yaşanabilir; bu yaş grubunda intihar riski de diğer yaş gruplarına göre daha fazladır.
Depresif bozuklukların tanısı tam bir tıbbi ve psikiyatrik değerlendirme gerektirir. Değerlendirmede duruma gelişimsel açıdan bakılır ve tanı; anne-baba, çocuğun kendisi, öğretmeni ve diğer aile bireylerinden bilgi alınarak konulur.
Sorunuzun yanıtını bulamadınız mı?
Uzman desteği almak için bizimle iletişime geçin
Fulya Terrace Şişli’deki muayenehanemizde veya online görüşme ile randevu planlayabilirsiniz.
