Uzm. Dr. Mustafa Kemal Özcan 
Uyku, çocukların hem fiziksel hem de ruhsal gelişimi için temel bir ihtiyaçtır. Ancak bazı dönemlerde çocuklar gece ağlayarak uyanabilir, korkuyla bağırabilir ya da sabah kabus gördüğünü anlatabilir. Bu durum birçok ebeveyn için endişe vericidir. Çocuklarda Uyku Problemleri: Gece Korkuları ve Kabuslar Ne Anlama Gelir? sorusu özellikle okul öncesi ve ilkokul döneminde sık gündeme gelir.
Her gece uyanma durumu ciddi bir sorun anlamına gelmez. Ancak belirtilerin türünü doğru ayırt etmek önemlidir.
Gece korkusu (night terror), genellikle 3–8 yaş arası çocuklarda görülür. Çocuk uykunun ilk saatlerinde ani şekilde çığlık atarak uyanır gibi görünür; ancak aslında tam olarak uyanmamıştır.
Belirtiler:
- Yatakta oturma veya çırpınma
- Gözlerin açık olması
- Yoğun korku ifadesi
- Terleme
- Hızlı kalp atışı
En önemli özellik: Sabah olayı hatırlamaz.
Kabus, REM uykusu sırasında görülen korkutucu rüyalardır. Çocuk genellikle gece yarısından sonra uyanır ve gördüğü rüyayı ayrıntılı şekilde anlatabilir.
Özellikler:
- Bilinç açık olur
- Rüya hatırlanır
- Ebeveynin yanında sakinleşir
- Tekrar uyumakta zorlanabilir
Kabuslar çoğunlukla stres ve gündüz yaşanan olaylarla ilişkilidir.
| Özellik | Gece Korkusu | Kabus |
|---|---|---|
| Uyanıklık | Tam uyanmaz | Tam uyanır |
| Hatırlama | Hatırlamaz | Hatırlar |
| Zamanlama | Uykunun ilk kısmı | Gece yarısından sonra |
| Ebeveyn tepkisi | Sakinleştirmek zor | Kolay sakinleşir |
Bu ayrımı bilmek ebeveynin doğru yaklaşım geliştirmesini sağlar.
- Günlük stres
- Okula başlama
- Kardeş doğumu
- Taşınma
- Korkutucu içerikler (video, hikâye)
- Uyku düzensizliği
Bazı durumlarda kaygı bozuklukları eşlik edebilir.
Gece Korkusunda
- Çocuğu zorla uyandırmaya çalışmayın
- Fiziksel güvenliğini sağlayın
- Sessiz ve sakin kalın
- Sabah konuyu gündeme getirmeyin
Kabusta
- Yanında kalın
- Sarılın ve güven verin
- Rüyayı küçümsemeyin
- Işık yakarak ortamı güvenli hale getirin
Her iki durumda da sabırlı yaklaşım önemlidir.
- Haftada birkaç kez tekrarlıyorsa
- Günlük yaşamı etkiliyorsa
- Çocukta yoğun kaygı belirtileri varsa
- Gündüz davranış değişikliği görülüyorsa
- Travmatik yaşantı sonrası başlamışsa
Bu durumda değerlendirme önerilir.
İstanbul Şişli–Fulya–Nişantaşı bölgesinde kliniği bulunan Uzm. Dr. Mustafa Kemal ÖZCAN, çocuklarda uyku problemlerini bütüncül yaklaşımla değerlendirmektedir. Birincil uzmanlık alanı çocuk ve ergen psikiyatrisi olan Uzm. Dr. Mustafa Kemal ÖZCAN, uyku sorunlarının altında yatan psikolojik ve çevresel faktörleri ayrıntılı şekilde ele almaktadır.
- Sabit yatma saati oluşturun
- Yatmadan önce ekran kullanımını azaltın
- Sakinleştirici bir rutin geliştirin (kitap okuma gibi)
- Oda sıcaklığını ve ışığını uygun ayarlayın
- Gün içinde fiziksel aktiviteyi artırın
Düzenli uyku alışkanlığı birçok sorunu azaltır.
Çocuklarda Uyku Problemleri: Gece Korkuları ve Kabuslar Ne Anlama Gelir? sorusunun yanıtı; belirtilerin türünü doğru ayırt etmekte gizlidir. Gece korkusu genellikle gelişimsel bir süreçtir ve çocuk sabah hatırlamaz. Kabuslar ise çoğu zaman gündüz yaşanan stresle ilişkilidir.
Çoğu uyku problemi geçicidir. Ancak sık tekrar eden ve günlük yaşamı etkileyen durumlarda uzman desteği almak önemlidir. Sabırlı, güven verici ve tutarlı yaklaşım, çocuğun uyku düzenini sağlıklı şekilde yeniden yapılandırmasına yardımcı olur.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Kişiye özel değerlendirme için bir uzmana başvurunuz. İçerik Uzm. Dr. Mustafa Kemal Özcan tarafından hazırlanmış/gözden geçirilmiştir · Son güncelleme: .
Merak edilenler
Sıkça Sorulan Sorular
Çocuklarda Uyku Problemleri: Gece Korkuları ve Kabuslar Ne Anlama Gelir? hakkında en çok sorulan sorular ve kısa yanıtları
Gece korkusu genellikle 3–8 yaş arası çocuklarda görülür. Çocuk uykunun ilk saatlerinde aniden çığlık atarak uyanmış gibi görünür, ancak aslında tam olarak uyanmamıştır ve sabah olayı hatırlamaz.
Gece korkusunda çocuk tam uyanmaz, olayı hatırlamaz ve zor sakinleşir; bu durum genellikle uykunun ilk kısmında görülür. Kabusta ise çocuk tam uyanır, rüyayı hatırlar ve ebeveyninin yanında kolayca sakinleşir; kabuslar genellikle gece yarısından sonra ortaya çıkar.
Gece korkusunda çocuğu zorla uyandırmaya çalışmayın, fiziksel güvenliğini sağlayıp sakin kalın ve sabah konuyu açmayın. Kabusta ise yanında kalın, sarılarak güven verin, rüyasını küçümsemeyin ve ışık yakarak ortamı güvenli hâle getirin.
Günlük stres, okula başlama, kardeş doğumu, taşınma, video ya da hikâye gibi korkutucu içerikler ve uyku düzensizliği başlıca nedenler arasında yer alır. Bazı durumlarda kaygı bozuklukları da eşlik edebilir.
Sabit bir yatma saati oluşturmak, yatmadan önce ekran kullanımını azaltmak, kitap okuma gibi sakinleştirici bir rutin geliştirmek, oda sıcaklığını ve ışığını uygun ayarlamak ve gün içinde fiziksel aktiviteyi artırmak önerilir.
Sorun haftada birkaç kez tekrarlıyorsa, günlük yaşamı etkiliyorsa, çocukta yoğun kaygı belirtileri ya da gündüz davranış değişiklikleri görülüyorsa veya travmatik bir yaşantının ardından başlamışsa uzman değerlendirmesi önerilir.
Sorunuzun yanıtını bulamadınız mı?
Uzman desteği almak için bizimle iletişime geçin
Fulya Terrace Şişli’deki muayenehanemizde veya online görüşme ile randevu planlayabilirsiniz.
