Uzm. Dr. Mustafa Kemal Özcan 
Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), çoğu zaman çocukluk çağıyla ilişkilendirilir. Ancak bu durum yalnızca çocukluk dönemine özgü değildir. Belirtiler birçok bireyde yetişkinlikte de devam eder ve günlük yaşamı ciddi şekilde etkileyebilir. Yetişkinlerde Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Tanı ve Tedavisi konusu, son yıllarda ruh sağlığı alanında daha fazla gündeme gelmektedir.
Birçok yetişkin, yaşadığı dikkat sorunlarını “dağınık kişilik”, “erteleme alışkanlığı” ya da “motivasyon eksikliği” olarak yorumlayabilir. Oysa altta nörobiyolojik bir süreç olabilir.
DEHB; dikkat eksikliği, dürtüsellik ve hiperaktivite belirtileriyle seyreden nörogelişimsel bir bozukluktur.
Yetişkinlikte belirtiler çocukluktan farklı görünebilir:
- Fiziksel hiperaktivite azalabilir
- İçsel huzursuzluk artabilir
- Organizasyon güçlüğü belirginleşebilir
Tanı, klinik değerlendirme ile konur.
Dikkat Eksikliği
- Görevleri tamamlayamama
- Sık sık eşya kaybetme
- Uzun süre odaklanamama
- Toplantılarda dalıp gitme
- Detay hataları yapma
Kişi çalışkan olabilir; ancak süreklilikte zorlanır.
Dürtüsellik
- Ani kararlar verme
- Söz kesme
- Sabırsızlık
- Finansal kontrol zorluğu
Bu durum sosyal ve iş ilişkilerini etkileyebilir.
İçsel Huzursuzluk
Çocuklukta görülen fiziksel hareketlilik, yetişkinlikte:
- Yerinde duramama hissi
- Sürekli bir şeyle meşgul olma ihtiyacı
- Sessiz ortamlarda zorlanma
şeklinde ortaya çıkabilir.
Tanı koymak için:
- Ayrıntılı psikiyatrik görüşme yapılır
- Çocukluk öyküsü değerlendirilir
- Günlük işlevsellik analiz edilir
- Gerekirse ölçek ve testler uygulanır
DEHB tanısı yalnızca kısa bir görüşmeyle konulmaz; kapsamlı değerlendirme gerektirir.
- Depresyon
- Anksiyete bozuklukları
- Bipolar bozukluk
- Uyku problemleri
- Tiroit bozuklukları
Bu nedenle doğru ayırıcı tanı önemlidir.
Yetişkinlerde DEHB:
- İş değiştirme sıklığını artırabilir
- Projeleri yarım bırakmaya yol açabilir
- İlişkilerde sabırsızlık yaratabilir
- Zaman yönetimi sorunlarına neden olabilir
Bu durum özgüven kaybını tetikleyebilir.
İlaç Tedavisi
DEHB tedavisinde etkili ve güvenli ilaç seçenekleri mevcuttur. İlaç, dikkat süresini artırabilir ve dürtüselliği azaltabilir.
Psikoterapi
- Zaman yönetimi becerisi kazandırır
- Organizasyon stratejileri öğretir
- Olumsuz inançları düzenler
Yaşam Tarzı Düzenlemeleri
- Planlama araçları kullanmak
- Küçük görev hedefleri koymak
- Düzenli egzersiz yapmak
- Uyku düzenini sağlamak
Tedavi genellikle bütüncül yaklaşım gerektirir.
- Dikkat sorunları iş performansını etkiliyorsa
- İlişkilerde tekrar eden problemler varsa
- Sürekli erteleme davranışı görülüyorsa
- Çocuklukta benzer belirtiler mevcutsa
Bu durumda psikiyatrik değerlendirme önemlidir.
İstanbul Şişli–Fulya–Nişantaşı bölgesinde kliniği bulunan Uzm. Dr. Mustafa Kemal ÖZCAN, yetişkin terapileri kapsamında DEHB tanı ve tedavisini bilimsel temelli yaklaşımla yürütmektedir. Gerekli durumlarda ilaç ve psikoterapi birlikte planlanmaktadır.
DEHB tamamen “geçen” bir durum değildir; ancak doğru tedavi ile belirtiler büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Kişi güçlü yönlerini keşfederek potansiyelini daha sağlıklı kullanabilir.
Yetişkinlerde Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Tanı ve Tedavisi, yaşam kalitesini doğrudan etkileyen önemli bir konudur. Dikkat dağınıklığı ve dürtüsellik sadece karakter özelliği olmayabilir.
Doğru tanı ve uygun tedavi ile birey hem iş hem sosyal yaşamda daha dengeli ve verimli bir süreç yaşayabilir. Erken farkındalık, sürecin en önemli adımıdır.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Kişiye özel değerlendirme için bir uzmana başvurunuz. İçerik Uzm. Dr. Mustafa Kemal Özcan tarafından hazırlanmış/gözden geçirilmiştir · Son güncelleme: .
Merak edilenler
Sıkça Sorulan Sorular
Yetişkinlerde Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) Tanı ve Tedavisi hakkında en çok sorulan sorular ve kısa yanıtları
Evet. DEHB çoğu zaman çocukluk çağıyla ilişkilendirilse de yalnızca çocukluğa özgü değildir; belirtiler birçok kişide yetişkinlikte de devam eder ve günlük yaşamı ciddi şekilde etkileyebilir. Yetişkinlikte fiziksel hareketlilik azalabilirken içsel huzursuzluk ve organizasyon güçlüğü belirginleşebilir.
Görevleri tamamlayamama, sık eşya kaybetme, uzun süre odaklanamama, toplantılarda dalıp gitme ve detay hataları dikkat eksikliğine işaret edebilir. Ani kararlar, söz kesme, sabırsızlık ve finansal kontrol zorluğu dürtüselliği; yerinde duramama hissi ve sessiz ortamlarda zorlanma ise içsel huzursuzluğu yansıtabilir.
Tanı; ayrıntılı psikiyatrik görüşme, çocukluk öyküsünün ve günlük işlevselliğin değerlendirilmesi ve gerektiğinde ölçek ve testlerle konur. DEHB tanısı kısa bir görüşmeyle konulmaz, kapsamlı bir değerlendirme gerektirir.
Depresyon, anksiyete bozuklukları, bipolar bozukluk, uyku problemleri ve tiroit bozuklukları DEHB ile karışabilecek durumlar arasındadır. Bu nedenle tanı sürecinde çocukluk öyküsü ve günlük işlevsellik de değerlendirilerek doğru ayırıcı tanı yapılması önemlidir.
Tedavi genellikle bütüncül bir yaklaşım gerektirir. İlaç tedavisi dikkat süresini artırıp dürtüselliği azaltabilir; bilişsel davranışçı terapi zaman yönetimi ve organizasyon becerileri kazandırır. Planlama araçları kullanmak, küçük görev hedefleri koymak, düzenli egzersiz ve uyku düzeni de destekleyicidir.
DEHB tamamen geçen bir durum değildir; ancak doğru tedaviyle belirtiler büyük ölçüde kontrol altına alınabilir. Kişi güçlü yönlerini keşfederek potansiyelini daha sağlıklı kullanabilir ve doğru tanıyla hem iş hem sosyal yaşamında daha dengeli bir süreç yaşayabilir.
Sorunuzun yanıtını bulamadınız mı?
Uzman desteği almak için bizimle iletişime geçin
Fulya Terrace Şişli’deki muayenehanemizde veya online görüşme ile randevu planlayabilirsiniz.
Bunlar da ilginizi çekebilir
