Uzm. Dr. Mustafa Kemal Özcan 
Bireyin bedensel cinsiyetinden farklı bir cinsiyet kimliği olması, kendini farklı bir cinsiyette algılaması, görünüm ve davranışıyla belirlenen toplumsal cinsiyet özelliklerini bu doğrultuda şekillendirmekte ısrar etmesi “cinsel kimlik bozukluğu” başlığı altında değerlendirilmektedir.
Bedensel cinsiyet özelliklerinin, yaşamın erken döneminde belirlenen ve değiştirilemeyen cinsiyet kimliğiyle uyumlu hale getirilmesi geçerli yaklaşımdır.
Eşcinsellikten farklı olarak, cinsel kimlik bozukluğunun tanı sınıflandırmalarına girmiş olması, tıbbi destek sağlanabilmesine hizmet etmiştir.
Ailesel & Psikososyal Etkenler
- Ebeveyn-çocuk ilişkisi, çocukluk cağındaki öğrenmeler, ilk ilişkiler ve özdeşimler cinsel kimliğin gelişmesini etkilemektedir.
- Anne baba cinsiyet tercihlerinin, aile tarafından yetiştirilme tarzının, kültürel etkenlerin ve geleneklerin cinsel kimlik ve cinsel rol gelişiminde önemli rol oynadığı düşünülmektedir.
- Model olma ve özdeşim cinsel kimlik gelişiminde en önemli psikososyal etkenlerden biridir. Karşı cinsiyet ile özdeşim çocuğun kendisini daha güvenli, emin ve değerli hissetmesini sağlamakta ve kaygısını azaltmaktadır.
- Özdeşim modellerinin yokluğu ya da olumsuz niteliği, anne-baba psikopatolojisi, anne-baba ilişki sorunları (birbirini aşağılama, saymama), aile içi şiddet, ihmal ve cinsel istismar, kadın cinsiyetinin kötülenmesi, babanın kızını sevmemesi, oğlunu ileri derecede ürkütmesi ya da ihmal etmesi gibi nedenler sağlıklı özdeşimi kısıtlamaktadır.
- CKB tanısı konan çocuklarda güvensiz bağlanma görüldüğünü bildiren olgu sunumları bulunmaktadır (Michaud ve Bolvin 2009).
- Güvensiz bağlanma sonuç olarak duygu düzenleme ve kendilik değeri üzerine olumsuz etki etmektedir
- Kontrollü bir çalışmada, cinsel kimlik bozukluğu tanısı konan erkek çocukların annelerinde %53 oranında depresyon ya da sınır kişilik bozukluğu saptanmıştır. Ayrıca bu çalışmada annelerin çocuklarında özerklik gelişimini engelleyen ve aralarındaki simbiyotik ilişkiyi pekiştiren çocuk yetiştirme tutumları içinde oldukları belirtilmektedir (Marantz ve Coates 1991)
- Öte yandan babaların genellikle ilgisiz ve uzak ya da saldırgan oldukları görülmektedir.
Sosyal Destek
- Sosyal destek ve savunma amacıyla çeşitli yolların sağlanması: Kişi ya da online akran destek kaynakları gruplar, toplum kuruluşları vb.
- Aile ve arkadaşları için de sosyal destek kaynakları sağlanmalı
- Ses ve iletişim terapileri: Cinsiyet kimliğiyle kişinin toplum içerisinde daha konforlu yaşaması için sözlü-sözlü olmayan becerilerin geliştirilmesi
Bireylerin;
Psikolojik durumlarını daha iyi bir hale getirmek amaçlanır. Biyolojik olarak istemedikleri cinsiyette bulunmalarından kaynaklanan huzursuzluklarını azaltarak kendilerini gerçekleştirmelerini sağlanır. Yaşam kalitesini arttırarak, sosyal ve çevre desteğinin arttırılması amaçlanır. Cinsiyet kimliğinin ve rolünün açıklanması yapılır. Beden imajı üzerine çalışılır. Aileleri bilgilendirilir ve destek toplantılarına katılımı önerilir. Akran desteği de süreçte önemlidir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Kişiye özel değerlendirme için bir uzmana başvurunuz. İçerik Uzm. Dr. Mustafa Kemal Özcan tarafından hazırlanmış/gözden geçirilmiştir · Son güncelleme: .
Merak edilenler
Sıkça Sorulan Sorular
Cinsel Kimlik Bozukluğu Nedir? hakkında en çok sorulan sorular ve kısa yanıtları
Bireyin bedensel cinsiyetinden farklı bir cinsiyet kimliğine sahip olması, kendini farklı bir cinsiyette algılaması ve görünüm ile davranışlarıyla belirlenen toplumsal cinsiyet özelliklerini bu doğrultuda şekillendirmekte ısrar etmesi cinsel kimlik bozukluğu başlığı altında değerlendirilir.
Eşcinsellikten farklı olarak cinsel kimlik bozukluğunun tanı sınıflandırmalarına girmiş olması, bu durumu yaşayan bireylere tıbbi destek sağlanabilmesine hizmet etmiştir. Geçerli yaklaşım, bedensel cinsiyet özelliklerinin yaşamın erken döneminde belirlenen cinsiyet kimliğiyle uyumlu hale getirilmesidir.
Ebeveyn-çocuk ilişkisi, çocukluk çağındaki öğrenmeler, ilk ilişkiler ve özdeşimler cinsel kimliğin gelişimini etkiler. Ailenin yetiştirme tarzı, anne babanın cinsiyet tercihleri, kültürel etkenler ve gelenekler de önemli rol oynar; model olma ve özdeşim en önemli psikososyal etkenlerden biridir.
Özdeşim modellerinin yokluğu ya da olumsuz olması, anne-baba psikopatolojisi, anne-baba arasındaki ilişki sorunları, aile içi şiddet, ihmal ve cinsel istismar gibi durumlar sağlıklı özdeşimi kısıtlayabilir. Güvensiz bağlanmanın da duygu düzenleme ve kendilik değeri üzerinde olumsuz etkisi vardır.
Tedavi sürecinde kişiye akran destek grupları, online destek kaynakları ve toplum kuruluşları gibi sosyal destek yolları sağlanır; aile ve arkadaşlar için de destek kaynakları önerilir. Ses ve iletişim terapileriyle kişinin toplum içinde daha rahat yaşaması için sözlü ve sözlü olmayan becerileri geliştirilir.
Psikoterapide bireyin psikolojik durumunu iyileştirmek, istemediği cinsiyette bulunmaktan kaynaklanan huzursuzluğunu azaltmak ve yaşam kalitesini artırmak amaçlanır. Cinsiyet kimliği ve rolü ele alınır, beden imajı üzerinde çalışılır; ailelerin bilgilendirilmesi ve akran desteği de süreçte önemlidir.
Sorunuzun yanıtını bulamadınız mı?
Uzman desteği almak için bizimle iletişime geçin
Fulya Terrace Şişli’deki muayenehanemizde veya online görüşme ile randevu planlayabilirsiniz.
