Tik Bozukluğu Nedir?

Tikler ani, tekrarlayıcı, ritmik olmayan, basmakalıp, çoğu zaman normalde de rastlanılabilecek bir hareket ya da davranışı andırabilen, motor hareket, mimik, jest ya da ses çıkarma davranışlarıdır. İstemli hareket oluşturma ve ses çıkarma sırasındaki normal davranışın, bağlamla uyumsuz olarak ortaya çıkan motor öncülleri olarak görülebilir.

Genellikle, saniyelerle ölçülebilecek şekilde kısa süreli, ani hareketleri kapsar; öbekler halinde veya arka arkaya gözlenebilir. Gerginlikle birlikte artış gösterirken, dikkatin bir başka konuya odaklandığı durumlarda ya da kişinin kendisini rahatlamış hissettiği durumlarda azalır, uyku sırasında çoğu zaman kaybolurlar.

Çoğunlukla karşı konulamaz bir davranış olarak yaşantılanır ve değişebilen sürelerde baskılanabilir. Kaşıntı, ciltte gerilme hissi, karıncalanma şeklinde ortaya çıkan his ile bedensel, duyusal ani istek kişiyi bir yandan tikleri gerçekleştirmeye zorlarken, diğer yandan bu isteği durdurmaya yönelik yoğun çaba ile iç çatışma ve sıkıntı hissine yol açabilmektedir.

Tik Bozuklukları Nasıl Tedavi Edilir?

Komplike olmamış tik bozukluğu olgularında; diğer kronik hastalıkların tedavisinde olduğu gibi hastalığın seyri, doğası hakkında hastanın ve ailenin bilgilendirilmesi, bu konuda eğitimi ve destekleyici tedavi, tedavinin birinci basamağı olmalıdır. Diğer yandan, tik bozukluklarına sıklıkla eşlik eden Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu ve obsesif kompulsif bozuklukların tedavi edilmesi, çoğu zaman tiklerin şiddetinde de azalmaya yol açmaktadır.

Eğer tikler kişinin okul ve sosyal yaşantısında işlevselliği etkileyecek düzeye ulaşmışsa, doğrudan tiklere yönelik tedavi seçenekleri gözden geçirilmelidir. Uzun süredir Tourette sendromu olan hastaların hikayesi ilaç kullanımı nedeniyle karışıktır ve sıklıkla ilaçlar yararsız oldukları düşünüldüğünden veya yan etkileri nedeniyle kesilmişlerdir. Kendi deneyimlerinin diğer ailelerde görülenlere benzer olduğunu ve bozukluğun en şaşırtıcı özelliklerinin tipik olduğunu duymak hastalara büyük ölçüde güven verir.

Tourette sendromuiçin olası koruyucu faktörler; bilgilendirilmiş ve destekleyici ev ve okul veya iş çevresi, iyi bir uyku hijyeninin sağlanması ve sürdürülmesi ve düzenli fiziksel egzersiz olarak sıralanabilir. Yanı sıra, çocuktaki özel yeteneklerin varlığı ve kullanılması (sosyal beceriler, atletik beceriler, müzik yeteneği, akademik yetenekler) önem kazanır. İlaç tedavilerine başlamadan önce, tiklerin doğal seyrini belirlemeye yönelik 6-8 haftalık dönem, tedavi planlaması ve prognozu belirleme açısından kritik önem taşır.