Uzm. Dr. Mustafa Kemal Özcan 
Otizm, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de sık rastlanır bir gelişimsel bozukluktur ve son yıllarda özel eğitimin önemli konularından biri olmuştur. 2018 yılı verilerine göre her 58 çocuktan biri otizm belirtileri gösterir. Otizm belirtileri DSM -5 ‘e göre; ilişki kurma ve sürdürmede zorluklar, göz kontağı kuramama, duyguları ifade edememe, etkileşim başlatamama ve sürdürememe gibi toplumsal iletişim ve etkileşimdeki güçlüklerdir. Otizmin bir diğer tanılayıcı yetersizlik alanı tekrarlayıcı davranışlardır.
Otizmde bu davranışlar: basmakalıp ve tekrarlayıcı motor hareketler, rutinlere sıkı bağlılık, sınırlı ve yoğun ilgi, duyusal az ya da çok uyarılma şeklinde tanımlanır.
Eğer çocuğunuz;
- Göz teması kurmuyorsa,
- İsmini söylediğinizde bakmıyorsa,
- Söyleneni işitmiyor gibi davranıyorsa,
- Parmağıyla istediği şeyi göstermiyorsa bunları takip etmelisiniz. Bu belirtiler her zaman otizm belirtileri olmayabilir. Fakat çocuğun bu davranışlarında süreklilik olup olmadığı iyi gözlemlenmelidir.
- Çocuğunuz akranlarının oynadığı oyunlara ilgi göstermiyorsa,
- Bazı sözleri tekrar tekrar ve ilişkisiz ortamlarda söylüyorsa,
- Konuşmada akranlarının gerisinde kalmışsa,
- Sallanmak, çırpınmak gibi garip hareketleri varsa,
- Gözleri bir şeye takılıp kalıyorsa,
- Bazı eşyaları döndürmek,
- Sıraya dizmek gibi sıra dışı hareketler yapıyorsa,
- Günlük yaşamındaki düzen değişikliklerine aşırı tepki veriyorsa otizmden şüphelenebilir ve bir çocuk psikiyatristi tarafından değerlendirilmelidir.
Çocuk ve ergen psikiyatristinin otizm değerlendirmesi, çocuğun eğitime erken başlaması açısından önemlidir. Otizm spektrum bozukluğunda tedaviye ne kadar erken başlanırsa çocuk için o kadar fazla yol kat edilebilir. Değerlendirmeyle birlikte çocuğun okul/rehabilitasyon merkezli programı, ev programı ve haftada 1-2 saat düzenlenen bireysel seansların uyumu ve disiplinlerarası çalışma otizme sahip olan çocukta önemli ilerlemeler sağlayacaktır.
Otizmde unutulmaması gerekenlerden biri ise bilinen en etkili yöntemin eğitim olduğudur. Otizmde, erken yaşta başlanan ve bilimsel dayanaklı eğitimlerle çocuğun akranlarıyla birlikte topluma dahil olabilmesi amaçlanır.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Kişiye özel değerlendirme için bir uzmana başvurunuz. İçerik Uzm. Dr. Mustafa Kemal Özcan tarafından hazırlanmış/gözden geçirilmiştir · Son güncelleme: .
Merak edilenler
Sıkça Sorulan Sorular
Otizm Spektrum Bozukluğu ve Belirtileri hakkında en çok sorulan sorular ve kısa yanıtları
DSM-5’e göre otizmin temel belirtileri; ilişki kurma ve sürdürmede zorluk, göz kontağı kuramama, duyguları ifade edememe ve etkileşim başlatıp sürdürememe gibi toplumsal iletişim güçlükleridir. Diğer tanılayıcı alan ise basmakalıp hareketler, rutinlere sıkı bağlılık, sınırlı ve yoğun ilgiler ile duyusal az ya da çok uyarılma gibi tekrarlayıcı davranışlardır.
Göz teması kurmama, ismine bakmama, söyleneni işitmiyor gibi davranma ya da istediğini parmağıyla göstermeme takip edilmesi gereken davranışlardır. Ancak bunlar her zaman otizm belirtisi olmayabilir; önemli olan bu davranışların sürekli olup olmadığının iyi gözlemlenmesidir.
Çocuk akranlarının oyunlarına ilgi göstermiyorsa, bazı sözleri ilişkisiz ortamlarda tekrarlıyorsa, konuşmada akranlarının gerisinde kalmışsa, sallanma ve çırpınma gibi hareketler, eşyaları döndürme ya da sıraya dizme gibi davranışlar gösteriyorsa veya düzen değişikliklerine aşırı tepki veriyorsa bir çocuk psikiyatristi tarafından değerlendirilmelidir.
Otizmde bilinen en etkili yöntem eğitimdir. Erken yaşta başlanan ve bilimsel dayanaklı eğitimlerle çocuğun akranlarıyla birlikte topluma dahil olabilmesi amaçlanır; tedaviye ne kadar erken başlanırsa çocuk için o kadar fazla yol kat edilebilir.
Okul ya da rehabilitasyon merkezli program, ev programı ve haftada 1–2 saat düzenlenen bireysel seansların birbiriyle uyumlu yürütülmesi ve disiplinlerarası çalışma, otizmli çocukta önemli ilerlemelere katkı sağlar. Çocuk ve ergen psikiyatristinin değerlendirmesi, eğitime erken başlanması açısından önemlidir.
Sorunuzun yanıtını bulamadınız mı?
Uzman desteği almak için bizimle iletişime geçin
Fulya Terrace Şişli’deki muayenehanemizde veya online görüşme ile randevu planlayabilirsiniz.
