Uzm. Dr. Mustafa Kemal Özcan 
Ergenlik dönemi; bireyin çocuklukla yetişkinlik arasında gidip geldiği, hem fiziksel hem de ruhsal olarak çalkantılı bir süreçtir. Bu evrede birçok genç, kendi kimliğini bulmaya çalışırken çeşitli psikolojik zorluklarla karşı karşıya kalabilir. Aileler ve öğretmenler, sıradan ergen davranışları ile ciddi ruhsal belirtiler arasındaki farkı doğru ayırt edebilmelidir. Peki hangi davranışlar ciddiye alınmalı?
Ergenlerin frontal lobu henüz tam gelişmediği için duygularını kontrol etmekte zorlanabilirler. Bu da anlık öfke patlamaları, dürtüsel davranışlar ve mantıktan çok duyguyla hareket etme eğilimini doğurur.
Hormonlardaki ani değişimler; kaygı, öfke ve depresif ruh hali gibi durumların artmasına neden olur. Bu dalgalanmalar ergenin hem kendisiyle hem çevresiyle olan ilişkisini etkiler.
-
Depresyon: Keyif alamama, enerji düşüklüğü, içe kapanma
-
Anksiyete: Gelecekle ilgili aşırı kaygı, sosyal ortamlarda çekingenlik
-
Davranışsal Bozukluklar: Okuldan kaçma, madde kullanımı, kurallara karşı gelme
Uzm. Dr. Mustafa Kemal Özcan bu konuda şunu vurguluyor: “Ergenlikteki ruhsal belirtiler, erken dönemde fark edilirse çok daha sağlıklı bir müdahale süreci başlatılabilir.”
Her ergen zaman zaman duygusal iniş çıkışlar yaşar. Ancak bazı davranışlar, ruhsal bir sorunun habercisi olabilir. Dikkat edilmesi gereken bazı önemli işaretler:
-
Sosyal İzolasyon: Aile ve arkadaş çevresinden uzaklaşma
-
Duygusal Dalgalanmalar: Ani ağlama veya öfke krizleri
-
Uyku Sorunları: Uykusuzluk ya da aşırı uyuma
-
Yeme Düzeninde Bozulma: Aşırı yeme ya da yemeyi tamamen bırakma
Ayrıca okul başarısında ani düşüş, dikkat eksikliği ve devamsızlık da ruhsal bir bozukluğun yansıması olabilir. Özellikle bu durumlar iki haftadan uzun süre devam ediyorsa mutlaka bir uzmana başvurulmalıdır.
Yargılamadan dinleyen, empati kuran ve anlayışlı ebeveynler, gencin kendini ifade etmesini kolaylaştırır. Ergenin duygu dünyasını anlamaya çalışmak, güven köprüleri kurar.
Ruh Sağlığı İçin Koruyucu Önlemler
-
Spor ve sanat aktiviteleri teşvik edilmeli
-
Sağlıklı uyku ve beslenme alışkanlıkları kazandırılmalı
-
Sosyal medya kullanımı kontrollü olmalı
Ne Zaman Yardım Alınmalı?
-
Davranış değişimleri iki haftadan uzun sürüyorsa
-
Ergenin akademik ve sosyal hayatı etkileniyorsa
Okul ve Toplumun Katkısı
Okullarda rehberlik hizmetlerinin aktif olması, öğretmenlerin öğrenciyle yakın ilişkide bulunması ve belediyelerin sunduğu psikolojik danışmanlık hizmetlerinden yararlanılması büyük önem taşır. Sonuç olarak, ergenlik dönemindeki psikolojik belirtileri göz ardı etmemek gerekir. Ailelerin ve eğitimcilerin bu sürece bilinçli yaklaşması, genç bireyin sağlıklı bir şekilde yetişkinliğe adım atmasını sağlar. Daha fazla bilgi ve uzman desteği için web sitemizi ziyaret edebilirsiniz.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Kişiye özel değerlendirme için bir uzmana başvurunuz. İçerik Uzm. Dr. Mustafa Kemal Özcan tarafından hazırlanmış/gözden geçirilmiştir · Son güncelleme: .
Merak edilenler
Sıkça Sorulan Sorular
Ergenlikte Ruhsal Sorunlar: Hangi Davranışlar Alarm Veriyor? hakkında en çok sorulan sorular ve kısa yanıtları
Aile ve arkadaşlardan uzaklaşma, ani ağlama veya öfke krizleri, uykusuzluk ya da aşırı uyuma, aşırı yeme veya yemeyi tamamen bırakma ve kendine zarar verme dikkat edilmesi gereken işaretlerdir. Okul başarısında ani düşüş, dikkat sorunları ve devamsızlık da ruhsal bir sorunun yansıması olabilir.
Her ergen zaman zaman duygusal iniş çıkışlar yaşar. Frontal lobun henüz tam gelişmemiş olması ve hormonlardaki ani değişimler anlık öfke patlamalarına, dürtüsel davranışlara, kaygıya ve depresif ruh haline yol açabilir; önemli olan sıradan davranışları ciddi belirtilerden ayırt edebilmektir.
Keyif alamama ve içe kapanmayla seyreden depresyon, gelecekle ilgili aşırı kaygı ve sosyal çekingenlikle görülen anksiyete, okuldan kaçma ve kurallara karşı gelme gibi davranışsal bozukluklar ile anoreksiya ve bulimiya gibi yeme bozuklukları ergenlikte görülebilen başlıca sorunlardır.
Davranış değişimleri iki haftadan uzun sürüyorsa, ergenin akademik ve sosyal hayatı etkileniyorsa ya da kendine zarar verme riski varsa bir uzmana başvurulmalıdır. Ruhsal belirtiler erken dönemde fark edildiğinde çok daha sağlıklı bir müdahale süreci başlatılabilir.
Yargılamadan dinlemek ve empati kurmak gencin kendini ifade etmesini kolaylaştırır. Spor ve sanat aktivitelerini teşvik etmek, sağlıklı uyku ve beslenme alışkanlıkları kazandırmak, sosyal medya kullanımını kontrollü tutmak ve aile içinde kaliteli zamanı artırmak koruyucu önlemler arasındadır.
Okullarda rehberlik hizmetlerinin aktif olması ve öğretmenlerin öğrenciyle yakın ilişki kurması büyük önem taşır. Belediyelerin sunduğu psikolojik danışmanlık hizmetlerinden yararlanmak da gencin desteklenmesine katkı sağlayabilir.
Sorunuzun yanıtını bulamadınız mı?
Uzman desteği almak için bizimle iletişime geçin
Fulya Terrace Şişli’deki muayenehanemizde veya online görüşme ile randevu planlayabilirsiniz.
