Uzm. Dr. Mustafa Kemal Özcan 
Ergenlik dönemi; beden algısının, kimlik gelişiminin ve sosyal kabul ihtiyacının yoğunlaştığı bir süreçtir. Bu dönemde fiziksel görünümle ilgili hassasiyet artabilir. Ancak bazı gençlerde kilo ve beden algısı takıntılı bir hale gelerek ciddi ruhsal ve fiziksel sorunlara yol açabilir. Ergenlerde Yeme Bozuklukları: Anoreksiya ve Bulimia Belirtileri konusu bu nedenle erken farkındalık açısından büyük önem taşır.
Yeme bozuklukları yalnızca “zayıflama isteği” değildir. Karmaşık psikolojik, biyolojik ve sosyal etkenlerin bir araya gelmesiyle ortaya çıkan ciddi psikiyatrik durumlardır.
Yeme bozukluğu; kişinin yeme davranışları, kilo algısı ve beden imajı ile ilgili sağlıksız düşünce ve davranışlar geliştirmesidir.
En sık görülen iki tür:
- Anoreksiya Nervoza
- Bulimia Nervoza
Her iki durumda da temel problem, kilo alma korkusu ve bozulmuş beden algısıdır.
Anoreksiya; kişinin ciddi kilo kaybına rağmen kendini kilolu hissetmesi ve kilo almaktan aşırı korkması ile karakterizedir.
Anoreksiya Belirtileri
- Hızlı ve belirgin kilo kaybı
- Yemek porsiyonlarını aşırı kısıtlama
- Sürekli kalori hesabı yapma
- Aynada kendini kilolu görme
- Adet düzensizliği (kız ergenlerde)
- Aşırı egzersiz yapma
Ergen, çok zayıf olmasına rağmen “daha vermem lazım” diyebilir.
Bulimia; tekrarlayan aşırı yeme atakları ve ardından kilo almamak için telafi davranışları ile karakterizedir.
Bulimia Belirtileri
- Kısa sürede aşırı miktarda yemek yeme
- Kusma
- Laksatif kullanımı
- Gizli yeme davranışı
- Kilo dalgalanmaları
- Diş minesinde aşınma
Ergen genellikle yeme ataklarını gizler.
- Düşük özgüven
- Mükemmeliyetçilik
- Kontrol ihtiyacı
- Akran baskısı
- Sosyal medya etkisi
- Travmatik yaşantılar
Yeme davranışı çoğu zaman duygusal kontrol aracı haline gelir.
Yeme bozuklukları sadece psikolojik değil, hayati risk taşıyan fiziksel sonuçlara da yol açabilir:
- Kalp ritim bozuklukları
- Elektrolit dengesizliği
- Kemik erimesi
- Hormon bozuklukları
- Bağışıklık düşüşü
Bu nedenle erken müdahale kritik önemdedir.
- Yemeklerden kaçınma
- Aşırı diyet konuşmaları
- Aynada sık sık kontrol
- Yemek sonrası tuvalete gitme
- Hızlı kilo kaybı
- Sosyal geri çekilme
Bu belirtiler haftalarca sürüyorsa değerlendirme gerekir.
Suçlayıcı Olmayın
“Niye yemiyorsun?” gibi baskıcı ifadeler savunmayı artırır.
Bedene Odaklı Eleştiriden Kaçının
Kilo ile ilgili yorumlar hassasiyeti artırabilir.
Açık İletişim Kurun
Duygular hakkında konuşmaya teşvik edin.
Profesyonel Destek Alın
Yeme bozuklukları kendi kendine geçmez.
Yeme bozuklukları multidisipliner yaklaşım gerektirir:
- Psikiyatrik değerlendirme
- Bireysel terapi
- Aile terapisi
- Beslenme danışmanlığı
- Gerekli durumlarda ilaç tedavisi
İstanbul Şişli–Fulya–Nişantaşı bölgesinde kliniği bulunan Uzm. Dr. Mustafa Kemal ÖZCAN, ergenlerde yeme bozukluklarının değerlendirme ve tedavisinde bütüncül yaklaşım uygulamaktadır. Birincil uzmanlık alanı çocuk ve ergen psikiyatrisi olan Uzm. Dr. Mustafa Kemal ÖZCAN, hem ergenin ruhsal dinamiklerini hem aile sistemini birlikte ele almaktadır.
- Hızlı ve ciddi kilo kaybı varsa
- Bayılma veya halsizlik görülüyorsa
- Kusma davranışı sıklaştıysa
- İntihar düşünceleri eşlik ediyorsa
Bu durumlarda gecikmeden uzman desteği alınmalıdır.
Ergenlerde Yeme Bozuklukları: Anoreksiya ve Bulimia Belirtileri erken fark edilmezse ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu durum bir irade zayıflığı değil, tedavi gerektiren bir psikiyatrik rahatsızlıktur.
Erken müdahale, aile desteği ve uzman yaklaşımı ile iyileşme mümkündür. En önemli adım, belirtileri ciddiye almak ve ergeni yargılamadan desteklemektir.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve tedavi yerine geçmez. Kişiye özel değerlendirme için bir uzmana başvurunuz. İçerik Uzm. Dr. Mustafa Kemal Özcan tarafından hazırlanmış/gözden geçirilmiştir · Son güncelleme: .
Merak edilenler
Sıkça Sorulan Sorular
Ergenlerde Yeme Bozuklukları: Anoreksiya ve Bulimia Belirtileri hakkında en çok sorulan sorular ve kısa yanıtları
Anoreksiyada kişi ciddi kilo kaybına rağmen kendini kilolu hisseder ve kilo almaktan aşırı korkar. Bulimiada ise tekrarlayan aşırı yeme atakları ve ardından kilo almamak için kusma ya da laksatif kullanımı gibi telafi davranışları görülür; her ikisinde de temel sorun kilo alma korkusu ve bozulmuş beden algısıdır.
Hızlı ve belirgin kilo kaybı, porsiyonları aşırı kısıtlama, sürekli kalori hesabı yapma, aynada kendini kilolu görme, aşırı egzersiz ve kız ergenlerde adet düzensizliği anoreksiyanın belirtileri arasındadır. Ergen çok zayıf olmasına rağmen daha fazla kilo vermesi gerektiğini söyleyebilir.
Kısa sürede aşırı miktarda yemek yeme, kusma, laksatif kullanımı, gizli yeme davranışı, kilo dalgalanmaları ve diş minesinde aşınma bulimianın belirtileridir. Ergen genellikle yeme ataklarını gizlediği için yemek sonrası tuvalete gitme gibi işaretler ailelerin dikkatini çekebilir.
Yeme bozuklukları kalp ritim bozuklukları, elektrolit dengesizliği, kemik erimesi, hormon bozuklukları ve bağışıklık düşüşü gibi hayati risk taşıyan sonuçlara yol açabilir. Hızlı ve ciddi kilo kaybı, bayılma veya halsizlik, sıklaşan kusma ya da intihar düşünceleri varsa gecikmeden uzman desteği alınmalıdır.
Suçlayıcı ve baskıcı ifadelerden, kiloyla ilgili yorumlardan ve bedene odaklı eleştirilerden kaçınmak gerekir. Ergeni duyguları hakkında konuşmaya teşvik etmek ve profesyonel destek almak önemlidir, çünkü yeme bozuklukları kendi kendine geçmez.
Yeme bozuklukları multidisipliner bir yaklaşım gerektirir; psikiyatrik değerlendirme, bireysel terapi, aile terapisi, beslenme danışmanlığı ve gerekli durumlarda ilaç tedavisi birlikte planlanır. Erken müdahale ve aile desteğiyle iyileşme mümkündür.
Sorunuzun yanıtını bulamadınız mı?
Uzman desteği almak için bizimle iletişime geçin
Fulya Terrace Şişli’deki muayenehanemizde veya online görüşme ile randevu planlayabilirsiniz.
